W1 Podstawy komunikacji bezprzewodowej, W5 NFV/SDN w architekturze 5G.
Operator planuje zmianę platformy testowej z uproszczonych symulatorów na pełną emulację systemów operacyjnych. Twoim zadaniem jest przygotowanie środowiska GNS3 do pracy z obrazami typu Appliance oraz kontenerami Docker. Bez poprawnej konfiguracji interfejsów wirtualnych i GNS3 VM nie będzie możliwe uruchomienie stosów LTE czy 5G w kolejnych zadaniach. Musisz udowodnić poprawność komunikacji między realnym routerem szkieletowym a narzędziami diagnostycznymi.
ping -s 1472 -M do 8.8.8.8.set interfaces loopback lo0 address 10.255.255.1/32.iperf3 -s na jednym hoście, a następnie klienta poleceniem iperf3 -c [adres_ip].ping -s 1472 -M do 8.8.8.8.show arp na routerze.Przeanalizuj różnice w dokładności wyników między symulacją Packet Tracer a emulacją GNS3. Opisz znaczenie GNS3 VM w kontekście wydajności przy uruchamianiu wielu instancji systemów Linux.
W1 Standardy 802.11, W1 BSS/ESS, Warstwa fizyczna i MAC.
Firma rezygnuje z dedykowanych urządzeń sprzętowych na rzecz wirtualnych kontrolerów i punktów dostępowych (vAP). Musisz uruchomić system OpenWRT w GNS3 i skonfigurować go tak, aby pełnił rolę programowalnej bramy bezprzewodowej. Wyzwanie polega na poprawnym mapowaniu interfejsów radiowych (emulowanych) do logicznych interfejsów systemowych i zapewnieniu poprawnego routingu dla klientów mobilnych.
passwd./etc/config/network, aby nadać interfejsowi 'lan' adres
192.168.1.1./etc/config/wireless (disabled: 0).iwinfo.logread -f, aby śledzić w czasie rzeczywistym proces łączenia się klienta do punktu dostępowego./etc/config/wireless parametr disabled jest ustawiony na 0./etc/config/network.ping z poziomu VPCS lub innego klienta podłączonego do sieci WLAN.logread | grep dnsmasq.firstboot i restartuj system.Wyjaśnij zalety stosowania systemów OpenSource (jak OpenWRT) w nowoczesnych sieciach WLAN typu Enterprise. Porównaj architekturę autonomiczną z architekturą opartą na kontrolerze.
W1 Bezpieczeństwo Wi-Fi, W6 Mechanizmy AAA (RADIUS/TACACS+).
Standardowe hasło (PSK) jest nieakceptowalne w środowisku korporacyjnym. Musisz wdrożyć architekturę 802.1X. W Twojej topologii ruter (lub OpenWRT) będzie pełnił rolę Authenticatora, a kontener FreeRADIUS – serwera Authentication Server. Musisz zapewnić, że tylko użytkownicy z bazy RADIUS otrzymają dostęp do sieci. Każda próba nieautoryzowanego połączenia musi zostać odrzucona i zalogowana.
freeradius/freeradius-server w sieci laboratoryjnej
GNS3.docker exec -it [id] bash./etc/raddb/clients.conf dodaj wpis dla routera z Tajnym Kluczem
(secret)./etc/raddb/users.
freeradius -X.radius.freeradius -X i analizuj komunikaty błędów./etc/raddb/clients.conf upewnij się, że adres IP routera jest poprawnie zdefiniowany jako klient RADIUS.radtest z wiersza poleceń: radtest student ahe2026 localhost 0 secret123.radius lub udp.port == 1812.Opisz przebieg procesu uwierzytelniania w modelu 802.1X. Dlaczego protokół RADIUS jest standardem w sieciach operatorów komórkowych (3GPP)?
W1 Priorytetyzacja ruchu, W5 Architektura QoS w 4G/5G (QCI/5QI).
Sieć transportowa (Backhaul) odczuwa skutki przeciążenia ruchem wideo. Twoim zadaniem jest ochrona sygnalizacji sieciowej oraz ruchu głosowego (VoIP). Musisz zaimplementować model DiffServ na routerach szkieletowych. Wykorzystaj Class-Based Weighted Fair Queuing (CBWFQ) lub Priority Queuing (PQ), aby krytyczne pakiety nie były odrzucane nawet przy 100% obciążeniu łączy ruchem Best Effort.
show policy-map interface do weryfikacji liczby pakietów w
kolejkach.priority-group lub queueing.show policy-map interface do weryfikacji liczby pakietów w poszczególnych kolejkach.ip.dsfield lub dscp.Czym różni się mechanizm rezerwacji zasobów IntServ od modelu DiffServ? Jakie klasy ruchu są kluczowe w sieciach mobilnych według standardów ETSI/3GPP?
W2 Bluetooth Mesh, ZigBee, W2 Protokoły Ad-hoc (AODV, OLSR).
W inteligentnym budynku (Smart Building) sensory muszą przekazywać dane w topologii kratowej. Ponieważ Bluetooth jest trudny do bezpośredniej emulacji warstwy fizycznej w GNS3, zamodelujemy to logiką warstwy 2/3. Musisz uruchomić zestaw kontenerów Alpine reprezentujących sensory i skonfigurować protokół B.A.T.M.A.N. advanced. Celem jest uzyskanie pełnej widoczności między węzłami bez centralnego routera.
batctl oraz iproute2.bat0 za pomocą narzędzia
batctl if add eth0.ip link set eth0 up oraz
ip link set bat0 up.bat0 (np. .1, .2, .3
itd.).batctl o (Originators).ping między skrajnie oddalonymi węzłami logicznymi.batctl o wyświetla listę originators (węzłów) w sieci B.A.T.M.A.N.batctl nc służy do włączania/wyłączania non-cell broadcast nature (rozgłaszanie bez komórek).batman lub eth.type == 0x4305.ip link set bat0 down.Opisz zalety i wady topologii Mesh w porównaniu do klasycznej topologii gwiazdy. Dlaczego mechanizm wykrywania pętli jest krytyczny w sieciach kratowych?
W2 Technologie GSM/GPRS w IoT, W6 MQTT, CoAP, komunikacja M2M.
Urządzenia IoT w sieci mobilnej przesyłają dane pomiarowe. Musisz zaimplementować centralny punkt wymiany informacji – Broker MQTT Mosquitto. Twoim zadaniem jest sprawdzenie, jak parametry QoS (0, 1, 2) protokołu MQTT radzą sobie z packet loss na łączu radiowym. Musisz skonfigurować scenariusz, w którym sensor wysyła dane o temperaturze, a odległy serwer (Subscriber) je odbiera, analizując nagłówki PUBACK i PUBREC.
eclipse-mosquitto jako centralny Broker MQTT.apk add mosquitto-clients.mosquitto_sub -h [broker_ip] -t sensors/temp -v.mosquitto_pub -h [broker_ip] -t sensors/temp -m "22.5".mosquitto_pub -q [poziom_qos] do testów z różnymi poziomami QoS (0, 1, 2).mqtt lub tcp.port == 1883.Wyjaśnij znaczenie mechanizmu Keep-Alive w MQTT w kontekście ograniczonego pasma sieci mobilnych. Porównaj narzut protokołu MQTT z protokołem HTTP.
W2 LPWAN (Low Power Wide Area Networks), standard LoRaWAN.
Wdrażasz sieć LoRaWAN dla Monitoringu Miejskiego. Ponieważ nie mamy fizycznej bramy LoRa, użyjemy wirtualnego Gateway Bridge. Celem jest uruchomienie całego stosu backendowego (Network Server, Application Server) i weryfikacja, czy pakiety przesyłane protokołem UDP z wirtualnej bramy są poprawnie dekodowane i widoczne w panelu WWW. Musisz skonfigurować profil urządzenia (Device Profile) oraz aplikację tak, aby była gotowa na przyjęcie danych z czujników.
docker-compose.chirpstack-docker.docker-compose.yml tak, aby porty panelu web (8080) były
wystawione.gateway-bridge.chirpstack-network-server w poszukiwaniu błędów MIC
(Message Integrity Code).admin / admin. Zmień je po pierwszym logowaniu ze względów bezpieczeństwa.docker ps.chirpstack-network-server.Opisz architekturę sieci LoRaWAN: rola End Nodes, Gateways i Network Servera. Dlaczego LoRaWAN jest uważany za konkurenta dla technologii NB-IoT?
W3 Mobilne interfejsy WAN, Parametry sygnału radiowego, RouterOS LTE.
Operator zgłasza błędy w transmisji u klienta końcowego. Twoim zadaniem jest optymalizacja parametrów pracy modemu LTE/5G zainstalowanego w RouterBoard. Musisz skonfigurować poprawne profile APN, wymusić pracę na najmniej obciążonych pasmach (Band Locking) oraz przygotować mechanizm monitorowania jakości sygnału w czasie rzeczywistym.
/interface lte print./interface lte apn (name, apn, default-route)./interface lte monitor [id] once./system script wysyłający log do systemowego dziennika przy zmianie trybu pracy (np. z 5G na LTE)./tool speed-test do serwera brzegowego i porównaj wyniki dla różnych pasm.lte1 lub w60l w zależności od modelu./log print topic:async lub /interface lte info.Wyjasnij wpływ parametrów RSRP i SINR na przepływność łącza komórkowego. Dlaczego agregacja pasm (Carrier Aggregation) jest kluczowa w sieciach 4G i 5G?
W3 Projektowanie sieci mobilnych, Mechanizmy Failover i High Availability.
Zapewnienie ciągłości działania (Business Continuity) wymaga dublowania łącz mobilnych. Twoim zadaniem jest konfiguracja RouterBoard z dwoma interfejsami LTE, które będą pracować w trybie redundancji z automatycznym przełączaniem (Failover). Musisz wdrożyć mechanizm sprawdzania bramy (Check Gateway) w oparciu o rekurencyjny routing.
/ip firewall mangle do oznaczania połączeń przychodzących na oba łącza./interface disable lte1 (symulacja awarii).Opisz różnice między trybem Active-Active a Active-Standby w kontekście kosztów i niezawodności. Dlaczego sama weryfikacja stanu fizycznego interfejsu jest niewystarczająca w sieciach ISP?
W4 Architektura 5G, Network Slicing, wirtualizacja sieci L3.
Nowoczesny rdzeń 5G wymaga pełnej izolacji ruchu różnych grup użytkowników. Twoim zadaniem jest zamodelowanie mechanizmu Network Slicing przy użyciu RouterOS v7. Musisz stworzyć dwa odizolowane środowiska (Slices): jedno dla urządzeń IoT (Slice-IoT) i drugie dla ogólnego dostępu do Internetu (Slice-Public).
/ip vrf add name=Slice-IoT oraz name=Slice-Public./tool ping [ip] vrf=Slice-IoT./ip route print where vrf=Slice-IoT do weryfikacji tras w danym VRF.Jak technologia VRF przekłada się na koncepcję Network Slicing w standardzie 5G? Omów znaczenie izolacji zasobów dla bezpieczeństwa krytycznej infrastruktury IoT.
W4 Network Slicing w 5G, izolacja zasobów, W5 SDN i VRF.
Musisz zasymulować najważniejszą funkcję 5G – Network Slicing. Operator potrzebuje dwóch całkowicie odizolowanych logicznie sieci na tej samej infrastrukturze: Slice 1 dla Internetu (eMBB) oraz Slice 2 dla pojazdów autonomicznych (URLLC). W GNS3 zrealizujemy to poprzez VRF (Virtual Routing and Forwarding) na ruterach agregacyjnych. Musisz udowodnić, że awaria lub przeciążenie w jednym "plasterku" nie wpływa na wydajność drugiego.
vrf eMBB oraz vrf URLLC.show ip route vrf URLLC do weryfikacji separacji tras.set vrf ... - składnia podobna jak w Juniper/Junos.show ip route vrf [nazwa].Wyjaśnij znaczenie parametru SST i SD w kontekście identyfikacji Network Slice w 5G. Porównaj slicing z tradycyjnymi sieciami VPN/MPLS.
W4 Multi-access Edge Computing (MEC), architektura chmurowa, niskie opóźnienia.
Aplikacja Augmented Reality (AR) wymaga opóźnień poniżej 10ms. Przesyłanie danych do centralnej chmury (Cloud DC) zajmuje zbyt dużo czasu. Musisz zaimplementować węzeł MEC w GNS3. Serwer MEC (kontener Docker) musi zostać podłączony bezpośrednio do routera przy stacji bazowej. Musisz skonfigurować mechanizm Local Breakout, aby ruch do konkretnej domeny serwera AR nie opuszczał brzegu sieci, redukując tym samym RTT.
traceroute z urządzenia mobilnego (UE).python3 -m http.server 80 lub używając narzędzia httpd.Jakie typy usług (Use Cases) najbardziej zyskują na wdrożeniu MEC? Omów wyzwania związane z synchronizacją danych między węzłami brzegowymi a chmurą centralną.
W6 Bezpieczeństwo przesyłania danych, szyfrowanie, tunele L3.
Urządzenia mobilne w terenie łączą się przez niezaufany publiczny Internet. Cała komunikacja z bazą danych w Centrali musi być szyfrowana. Twoim zadaniem jest zestawienie tunelu VPN (IPSec Site-to-Site lub Client-to-Site). Musisz poprawnie skonfigurować obie fazy negocjacji IKE/IPSec i udowodnić w Wiresharku, że pakiety przesyłane przez symulowaną sieć dostawcy (ISP) są widoczne jedynie jako nieczytelne dane protokołu ESP.
show vpn ipsec sa.show vpn debug na routerach VyOS, aby zidentyfikować etap, na którym negocjacja zostaje przerwana.esp lub ip.proto == 50 - dane będą zaszyfrowane.show vpn ipsec sa - SA = Security Association.Porównaj wydajność (overhead) tunelu IPSec w trybie Transport Mode oraz Tunnel Mode. Dlaczego uwierzytelnianie certyfikatami jest bezpieczniejsze od haseł PSK?
W6 Zarządzanie siecią, monitoring parametrów QoS/QoE, metryki.
Inżynierowie NOC (Network Operations Center) muszą widzieć obciążenie sieci komórkowej w czasie rzeczywistym. Twoim zadaniem jest wdrożenie stosu monitoringu Prometheus + Grafana w topologii GNS3. Serwer monitoringu musi pobierać metryki (np. przepustowość interfejsów, zużycie CPU) z routerów i funkcji UPF. Musisz stworzyć dashboard, który w sposób wizualny sygnalizuje przekroczenie zdefiniowanych progów alarmowych (KPI).
prom/prometheus oraz grafana/grafana w GNS3.snmp-exporter, który będzie tłumaczył SNMP na format
Prometheusa.prometheus.yml dodając adres IP snmp-exportera jako 'target'.irate(ifInOctets[5m]).
curl -v ruter_ip:9100/metrics, aby sprawdzić, czy ruter w ogóle wystawia dane.public (zmień w środowisku produkcyjnym).admin/admin - zmień je po pierwszym logowaniu.irate(ifInOctets[5m]).Jakie KPI są najważniejsze dla operatora sieci 5G (opóźnienie, jitter, utrata pakietów)? Wyjaśnij różnicę między monitoringiem pasywnym a aktywnym.
W4 Sieci satelitarne LEO/GEO, W4 Systemy Non-Terrestrial Networks (NTN).
Stacja bazowa w górach jest podłączona do rdzenia przez łącze satelitarne GEO. Takie łącze charakteryzuje się ogromnym opóźnieniem (RTT ok. 600ms). Twoim zadaniem jest sprawdzenie, jak niszczący wpływ ma takie opóźnienie na mechanizmy sterowania przepływem w protokole TCP. Użyj narzędzia NetEm w GNS3, aby zasymulować opóźnienie i jitter typowe dla satelity GEO. Musisz udowodnić, że bez optymalizacji (TCP Window Scaling) przesyłanie danych jest skrajnie nieefektywne.
netem:
tc qdisc add dev eth0 root netem delay 300ms 20ms.ping z UE do Core i przeanalizuj zmienność RTT.iperf3 -c [ip] -t 30.sysctl -w net.ipv4.tcp_window_scaling=1.
sysctl -w net.ipv4.tcp_rmem='4096 87380 16777216'.tc qdisc add dev eth0 root netem delay 300ms.Dlaczego opóźnienie satelitarne jest problematyczne dla protokołów czasu rzeczywistego? Przeanalizuj koncepcję satelitów LEO jako rozwiązania problemu opóźnień w sieciach NTN/5G.